KOKUŞMUŞ SİYASAL İSLAM Din adınan iktidar, sonrada iktidar adına servet ile İslami güven krizi. İnancın siyasete, siyasetin ekonomik ayrıcalığa dönüştüğü toplumlarda asıl kaybedilen yalnızca para değil, insanların geleceğe duyduğu umut ve kökleşen ahlaksızlık, devlet malını talan – hırsızlıktır. Emperyalist batı tarafından Dünyanın en kalabalık Müslüman nüfusuna sahip Dünyanın 7. en büyük ekonomisi Endonezya, tıpkı 2002 yılından beri Türkiye gibi uzun yıllar boyunca İslamiyet ile demokrasinin, ekonomik kalkınmanın ve farklı inançların barış içinde bir arada yaşayabileceğinin önemli örneklerinden biri olarak gösterildi. Ancak bugün ülkenin karşı karşıya bulunduğu yolsuzluk tartışmaları, dinî baskılar, siyasi kayırmacılık ve ekonomik güven sorunları, yalnızca Endonezya'yı değil, benzer süreçlerden geçen bütün toplumları ilgilendiriyor. Fakat bunun belki de en çarpıcı tarafı, dinin kendisinden çok, dinî değerleri siyasi iktidar ve ekonomik ayrıcalık elde etmek amacıyla kullanan çevrelerin yarattığı tehlikedir. Çünkü tarih boyunca insanların en kutsal saydığı inançlar, sürekli siyasi iktidarların en etkili meşruiyet araçlarına dönüştürüldü. Yöneticiler Karl Max ‘Din afyondur’ deyimi ile kendilerini dinin koruyucusu olarak tanıttıklarında, onlara yöneltilen eleştiriler de kolaylıkla dine, millete veya kutsal değerlere karşı çıkmak şeklinde sunulabildi. Böylece son derece dünyevi olan iktidar ve şerefsizce talan ettikleri ülke zenginlikleri servet mücadelesi, kutsal bir görev görünümü kazanabildi. İşte Asıl tehlike de burada başlıyor. Endonezya'da İslamiyet, büyük ölçüde askerî fetihlerle değil, Hint okyanusuna gelen arap tüccarlar, denizciler ve tasavvuf çevreleri aracılığıyla yayıldı. Yüzyıllar boyunca farklı dinler, gelenekler ve kültürler aynı coğrafyada yaşamayı sürdürdü.  1945 yılında bağımsızlığını ilan eden ülkenin kurucuları, önemli bir tarihsel tercihte bulundu. Müslüman çoğunluğa rağmen devleti tek bir dinî hukuk yorumuna dayandırmak yerine, farklı inançların ortak vatandaşlık çatısı altında yaşamasını esas aldılar.  Bu uzlaşma, Endonezya'nın modernleşme sürecinin temel taşlarından biri oldu. Ancak zamanla dinî kimliğin siyasi mücadelede kullanılması güçlendi. Özellikle Açe bölgesinde uygulanan dinî hukuk kuralları, bireysel özgürlüklerin sınırlandırılması konusunda uluslararası tartışmalara yol açtı. 2017 yılında Cakarta Hristiyan valisi Ahok dinî değerlere hakaret suçlamasıyla hapse mahkûm edilmesi, bu gerilimin en dikkat çekici örneklerinden biriydi.  Bu yalnızca bir siyasetçinin mahkûm edilmesinde değildi. Dinî hassasiyetlerin kitlesel siyasi baskıya dönüşebilmesi, ülkenin çoğulcu demokratik yapısının ne kadar kırılgan olabileceğini gösteriyordu.  Karanlık orta çağa dönüş hali 2022'de kabul edilip 2026'da yürürlüğe giren yeni ceza kanununda özel hayatı ve ifade özgürlüğünü ilgilendiren bazı düzenlemeler de benzer endişeleri artırdı. Burada sorulması gereken soru şudur: Bir siyasetçi kendisini ‘vicdan hürriyeti’ dinin temsilcisi olarak sunduğunda, vatandaşlar onun ekonomik kararlarını, kamu harcamalarını ve servet ilişkilerini aynı özgürlükle sorgulayabiliyor mu? Çünkü dinî kimliğin siyasi dokunulmazlık gibi kullanılabildiği bir ortamda, ekonomik hesap verebilirlik de zayıflama tehlikesiyle karşı karşıya kalır. Tıpkı: Türkiyeye en yakın örnek Endonezya'da 1998 Asya finans krizinin ardından diniDAR deyyüslerin yaptığı gibi: Yolsuzlukla mücadele, mali disiplin ve bağımsız kurumlar üzerine yeni bir yönetim anlayışı kurulmaya çalışıldı. Kamu bütçe açığına sınır getirildi, merkez bankasının bağımsızlığı güçlendirildi ve siyasi iktidarın ekonomik kaynakları sınırsız biçimde kullanmasını önleyecek kurallar oluşturuldu. Bu reformlar ülkenin uzun yıllar ekonomik istikrar sağlamasına katkıda bulundu. Özellikle enerji sektöründeki yolsuzluk soruşturmaları ve büyük kamu varlıklarını yöneten yatırım kuruluşlarının şeffaflığına ilişkin eleştiriler, devletin ekonomik gücünün nasıl denetlenmesi gerektiği sorusunu gündeme getirdi.  Lakin Bir ülkede kamu ihalelerini, devlet kredilerini, enerji kaynaklarını, büyük yatırımları ve ekonomik izinleri dağıtan siyasi iktidar aynı zamanda denetim kurumları üzerinde belirleyici hâle gelirse, çıkar çatışmaları kaçınılmaz biçimde büyür. Buna bir de vicdan hürriyeti din – mezhep söylemleri eklenirse sorun küçük çocuklara musallat TÜMÜ KAN EMİCİ tarikat – cemaat düzeni ile daha karmaşıklaşır. Oysa bir siyasetçinin dindar olması, kamu kaynaklarını dürüst yönettiğinin kanıtı değildir. Aynı şekilde dinî kimliği bulunmaması da dürüstlüğünün veya dürüst olmayışının ölçüsü olamaz. Ölçü bellidir: Şeffaflık, hukuk, bağımsız denetim, liyakat ve hesap verebilirlik. Dinî değerlerin siyasi çıkar için kullanılması, yalnızca devletin mali yapısına değil, inancın toplumdaki saygınlığına da zarar verir. Endonezya örneği Türkiye açısından da önemli sorular ortaya çıkarıyor. Türkiye, tüm İslam dünyasına tek örnek Cumhuriyet'in kuruluşuyla birlikte egemenliği hanedan yönetiminden millete devreden, laik hukuk düzenini benimseyen ve vatandaşlığı ortak siyasi kimlik olarak tanımlayan tarihsel bir dönüşüm gerçekleştirdi fakat siyasi hayattaki etkisi, Allah taciri tarikatcı – cemaatcı kan emici mahlükatlar tarafından Cumhuriyet tarihi boyunca farklı dönemlerde tartışma konusu olmaya devam etti. Özellikle son çeyrek yüzyılda dinî ve millî değerlerin siyasi söylemlerde yoğun biçimde kullanılması, kamu yönetiminin tarafsızlığı ve ekonomik kaynakların dağıtımı üzerine tartışmaları daha da önemli hâle getirdi. Türkiye'de yolsuzluk iddiaları, kamu ihalelerinin şeffaflığı, siyasi bağlantılı şirketlerin ekonomik ayrıcalıkları, denetim kurumlarının bağımsızlığı ve kamu harcamalarının hesap verebilirliği uzun süredir kamuoyunun gündeminde bulunuyor. Bu tartışmalarda iddia ile kanıtlanmış suçun birbirinden ayrılması gerekir. Ancak soruşturma sonuçlarından bağımsız olarak, vatandaşların bu konularda açık bilgi talep etmesi demokratik bir haktır. Bir siyasi hareketin dinî değerlere vurgu yapması, kamu kaynaklarını nasıl kullandığına ilişkin soruları ortadan kaldırmaz. Tam tersine, AKePe vaadi Yolsuzluk – Yoksulluk ve Yasaklarla mücadele 3Y diye ahlak ve dürüstlük iddiasıyla siyaset yapanların bu iddialarını uygulamada gösterebilmesi gerekir. Kamu kaynakları belirli şirketlere veya siyasi çevrelere ayrıcalık sağlayacak biçimde dağıtılıyorsa, bunun dinî ya da millî söylemlerle meşrulaştırılması mümkün değildir. Çünkü devlet bütçesi herhangi bir siyasi partinin, cemaatin, ailenin veya ekonomik çevrenin özel mülkü değildir. O bütçede emeklinin alın teri, işçinin vergisi, çiftçinin üretimi, esnafın kazancı ve gençlerin geleceği vardır. Vatandaşın vergisiyle oluşan kamu servetini korumak, yalnızca ekonomik bir görev değil, aynı zamanda ahlaki ve hukuki bir sorumluluktur. Yolsuzlukların gerçek maliyeti çoğu zaman eksik hesaplanır. Ahlak yoksunu Yandaşlarla bir kamu ihalesindeki usulsüzlük nedeniyle kaybedilen para, zararın yalnızca görünen bölümüdür. Asıl kayıp, dürüst rekabetin bozulmasıyla başlar.  Siyasal islami bağlantısı bulunmayan girişimci yatırım yapmaktan vazgeçer. Nitelikli gençler liyakatle yükselemeyeceklerini düşünür. Çalışanlar emeklerinin karşılığını alamayacaklarına inanır. Kamu kaynakları verimsiz projelere aktarılırken eğitim, sağlık, bilim ve üretken yatırımlar yeterli kaynak bulamayabilir. Böylece diniDAR deyyüs dölü ülke talancılarının olağan yaptığı yolsuzluk yalnızca bugünkü bütçeyi değil, gelecek kuşakların refahını da etkiler. Daha tehlikelisi, toplumda dürüstlüğün bir avantaj değil, saflık olarak görülmeye başlanmasıdır. İnsanlar çalışarak değil, güçlü çevrelere yakın durarak ilerlenebileceğine inanırsa toplumsal değerler aşınır. Bu ortamda dinî söylemlerin ekonomik çıkar ilişkilerini örtmek amacıyla kullanıldığı algısının yaygınlaşması, inançlı vatandaşlar açısından da ağır bir hayal kırıklığı yaratabilir. Çünkü dinin özündeki adalet, kul hakkı, dürüstlük ve emanete sadakat gibi ilkeler ile yolsuzluk arasında açık bir ahlaki çelişki vardır. İnsanların kutsal değerlerini siyasi dokunulmazlık elde etmek için kullanmak, o değerlere duyulan güveni de zedeler. Yolsuzluğun en ağır bedeli çalınan milyarlar değil, toplumun dürüst bir geleceğin mümkün olduğuna ilişkin inancının sarsılmasıdır. Din ile siyaset arasındaki ilişkinin en hassas noktası, siyasi yöneticilerin kendilerini eleştirilemez bir konuma yerleştirmeleridir. Demokratik bir ülkede hiçbir yönetici, inancı veya ideolojisi nedeniyle hukuki denetimin dışında kalamaz. Bir hükümetin politikalarını eleştirmek, o hükümetin benimsediğini söylediği dine saldırmak anlamına gelmez. Hırsız dölü bir kamu görevlisinin mal varlığını sorgulamak, millî değerlere karşı çıkmak değildir. Bir ihalenin nasıl verildiğini öğrenmek istemek, devlete düşmanlık sayılamaz. Tam tersine, bu soruların sorulabilmesi devletin sağlıklı işlemesinin şartıdır. Dinî değerlerin siyasi çıkarları korumak için kullanılması, toplumda iki ayrı zarara yol açabilir: Bir yandan yolsuzlukların denetlenmesini zorlaştırırken diğer yandan vatandaşların inançlara duyduğu saygıyı siyasi tartışmaların içine çekebilir. Bu nedenle devletin tarafsızlığı, yalnızca farklı inançlara sahip vatandaşların haklarını korumak için değil, dinin siyasi ve ekonomik çıkar ilişkilerinden bağımsız kalabilmesi açısından da önemlidir. Sonuç: Tıpkı bizdeki gibi Endonezya'nın hikâyesi bize bir ülkenin yalnızca ekonomik göstergelerle değerlendirilemeyeceğini hatırlatıyor.  23 yılda 1.25 TL olan $ bugün 50 TL ile Büyüme rakamları yüksek olabilir. Tamamı Fahiş faizlerle alınan borç para ile yapılan Büyük altyapı projeleri yapılabilir. Devletin kasasında milyarlarca dolarlık kaynak bulunabilir. Ancak vatandaşlar mahkemelerin tarafsızlığına, kamu kaynaklarının dürüstçe yönetildiğine ve kendi çocuklarının eşit fırsatlara sahip olacağına inanmıyorsa, ekonomik başarıların toplumsal karşılığı sınırlı kalır. Türkiye açısından da üzerinde düşünülmesi gereken temel mesele budur. AKePe Dinî inanç dayatması, insanların vicdanında ve toplumsal yaşamında önemli bir yere sahiptir. Ancak bu değerlerin siyasi güç, ekonomik ayrıcalık veya hesap vermekten kaçınma aracı hâline getirilmesi, hem demokratik kurumlara hem de inançların saygınlığına zarar verir. Herkesin susadığı Gerçek ahlak, yüksek sesle tekrarlanan kutsal sözlerde değil; kamu kaynaklarının kullanımında, adaletin uygulanmasında, dürüst rekabette ve zayıf olanın hakkının korunmasında kendisini gösterir. Bir ülkede insanlar yöneticilerinin dinî söylemlerinden önce yaptıkları işlerin hesabını sorabiliyorsa, orada hukuk devleti güçlenir. Bir ülkede hiçbir siyasi çevre kendisini denetimden muaf göremiyorsa, orada cumhuriyetin temel değerleri korunur ve bir ülkede vatandaşlar, hangi inanca veya siyasi görüşe sahip olurlarsa olsunlar, aynı hukuk karşısında eşit olduklarını biliyorlarsa, orada toplumsal güven yeniden inşa edilebilir. Çünkü bir milletin serveti yeniden kazanılabilir, ekonomisi yeniden büyüyebilir, yıkılan binaları yeniden yapılabilir. Fakat adalete inancını ve geleceğe dair umudunu kaybetmiş bir toplumun yaralarını sarmak çok daha zordur. En büyük vurgun yalnızca devlet kasasından para eksiltmek değildir. Bir milletin alın terini, adalet duygusunu ve çocuklarının geleceğine duyduğu güveni yok etmektir ve sadece birkaç haftada YÜZLERCE $ MİLYAR fon vurgunu ile talan edilen ülkede hiçbir dinî söylem, siyasi unvan, millî slogan bu kaybı ASLA haklı gösteremez.