HANGİ MEYVELER KAN ŞEKERİNİ KONTROL ETMEYE YARDIMCI OLUR? Size meyveler ve kan şekeri hakkında bir şey söyleyeyim: Neredeyse herkes bu konuyu tersinden ele alıyor. İnsanlar, “meyveler şekerle dolu” diye meyveden kaçınıyor. Ama aynı zamanda portakal suyu içiyor, beyaz pirinç yiyor ve sonra da kan şekeri seviyelerinin neden düşmediğini anlayamıyorlar. Sorun aslında meyvenin kendisi değil. Önemli olan, yediğiniz şeyin insülin yanıtınızı nasıl etkilediğidir. Tartışmanın özü budur. Yeterince konuşulmayan bazı meyveler şunlardır: ACI KAVUN (KUDRET NARI / BITTER MELON) Tadı bazı insanlara son derece acı ve itici gelebilir. Ancak içinde charantin ve polypeptide-p adı verilen bazı maddeler bulunur. Bunların insülin benzeri etkileri nedeniyle tıp dünyasında uzun yıllardır araştırmalar yapılmaktadır. Bazı Asya ülkelerinde bu, yalnızca “alternatif tıp” ürünü olarak görülmez; günlük beslenmenin bir parçasıdır. TÜM ORMAN MEYVELERİ Yaban mersini, ahududu, böğürtlen... Genellikle şeker oranları görece düşük, lif ve antioksidan içerikleri yüksektir. Lifler, şekerin sindirim sisteminden kana geçişini yavaşlatmaya yardımcı olur. Bunu, kapıda sırayı düzenleyen bir görevli gibi düşünebilirsiniz: Şeker kana bir anda değil, daha yavaş karışır. AVOKADO Teknik olarak avokado bir meyvedir; ancak çoğu insan bunu unutuyor. Şeker içeriği çok düşüktür ve sağlıklı yağlar bakımından zengindir. Bu yağlar, öğünde tüketilen diğer karbonhidratların kan şekeri üzerindeki etkisinin daha dengeli olmasına yardımcı olabilir. Bir öğüne yarım avokado eklediğinizde kan şekeri eğrisinin nasıl değiştiğine dikkat edin. JAMUN — UNUTULMUŞ MEYVE Jamun, Güney Asya dışında pek bilinmeyen bir meyvedir. Türkçede Hint eriği veya Java eriği olarak da anılabilir. Jamun çekirdeklerinin öğütülerek toz haline getirilmesi, geleneksel uygulamalarda uzun zamandır kan şekeri kontrolü amacıyla kullanılmaktadır. Modern bilim de bu bitkinin kan şekeri üzerindeki olası etkilerini araştırmaya devam etmektedir. GUAVA — OLGUNLAŞMADAN ÖNCE Olgun guava lezzetlidir ve daha fazla şeker içerir. Olgunlaşmamış guava ise farklı özelliklere sahiptir. Yazara göre olgunlaşmamış guavada bulunan bazı maddeler karbonhidratların emilimini yavaşlatabilir. Guava yapraklarının çay şeklinde demlenerek tüketilmesinin de kan şekeri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. KİVİ Küçük ve gösterişsiz bir meyve olmasına rağmen, tatlı meyveler arasında nispeten düşük glisemik indekse sahip seçeneklerden biridir. Bu nedenle kan şekerini daha kontrollü etkileyebilecek meyvelerden biri olarak değerlendirilebilir. PEKİ HERKESİN YEDİĞİ AMA PEK KONUŞULMAYAN MEYVE? ÇOK OLGUN MUZ. Muz olgunlaştıkça içerdiği nişastanın yapısı değişir ve şeker oranı artar. Bu nedenle yeşile yakın bir muz ile üzerinde kahverengi lekeler oluşmuş çok olgun bir muz, vücudun kan şekeri yanıtı açısından aynı değildir. Bu ayrıntıyı çok sık duymuyoruz, değil mi? PEKİ YARARLI OLDUĞU DÜŞÜNÜLEN BU MEYVELERİN ORTAK NOKTASI NEDİR? Lif. Polifenoller. Görece düşük şeker yükü. Ve meyvenin suyunu sıkmak yerine bütün olarak yenmesi. Bir meyvenin suyunu sıktığınızda, şekerin kana geçişini yavaşlatan lifin önemli bir bölümünü ortadan kaldırmış olursunuz. Başka bir ifadeyle, şekerin kana ulaşması için adeta bir “otoyol” açmış olursunuz. Meyve yiyin. Meyve sularını sınırlayın. Ve belki kudret narını da değerlendirin. Önemli bir not: Orijinal yazıda birkaç ifade bilimsel açıdan fazla kesin ve yanıltıcı. Örneğin “iki kivi yiyin, kan şekeriniz hiç tepki vermez”, “avokadoda hiç şeker yoktur” veya olgunlaşmamış guavanın “doğal metformin” olduğu şeklindeki ifadeler tıbben bu kesinlikle söylenemez. Özellikle diyabet açısından metni paylaşacaksanız, bunu bilimsel olarak düzeltilmiş ve güvenilir kaynaklara dayanan bir sürüme dönüştürmek daha doğru olur.