En İKONİK 10 Anadolu ozanı, Yunus Emre 13, üzyıl Anadolu’sunda yaşayan Yunus Emre, Türk tasavvuf şiirinin en büyük öncüsüdür. Moğol istilalarıyla sarsılan bir çağda insanı merkeze alan bir dil kurmuştur.  Eğitimini Tapduk Emre dergâhında almış, yıllarca odun taşıyarak nefsi terbiye etmiştir.  Şiirlerinde Arapça ve Farsçayı değil, halkın konuştuğu Türkçeyi seçmiştir “Yaratılanı severim Yaradan’dan ötürü” sözü düşüncesinin özüdür. İnsanı din, dil, ırk ayrımı olmadan kucaklamıştır. Aşkı dünyevî değil, ilahî bir kavram olarak işlemiştir. Şiirleri didaktik değil, içten ve yalındır. Hem halk hem tekke edebiyatını birleştirmiştir. İslam’ı korku değil sevgi dini olarak sunmuştur. Anadolu’nun farklı bölgelerinde yaşadığı rivayet edilir. Mezarı konusunda kesinlik yoktur, bu da onu “her yerde” kılar. Şiirleri yüzyıllar boyunca sözlü kültürle taşınmıştır. Modern Türkçenin temellerini atan isimlerden biridir. Yunus Emre, Anadolu vicdanının şiirleşmiş hâlidir. Pir Sultan Abdal Pir Sultan Abdal, 16. yüzyılda yaşamış Alevi-Bektaşi geleneğinin en güçlü sesidir. Sivas yöresinde doğduğu kabul edilir. Şiirlerinde adalet, eşitlik ve hak arayışı ön plandadır. Osmanlı yönetimine karşı eleştirel bir duruş sergilemiştir. İnanç ile siyasal baskıyı aynı dizelerde işlemiştir. Halktan yana tavrı onu dönemin yöneticileriyle karşı karşıya getirmiştir. Hızır Paşa ile yaşadığı çatışma efsaneleşmiştir. İdam edilerek öldürüldüğü rivayet edilir. Şiirleri açık, sert ve meydan okuyucudur. Sazı, bir isyan aracına dönüştürmüştür. Alevi toplumunun hafızasında simgesel bir figürdür “Şahtan ileri” sözü iktidar eleştirisinin doruğudur. Deyişleri cemlerde hâlâ söylenmektedir. Sözleri zulme karşı direniş çağrısıdır. Pir Sultan, Anadolu’nun baş eğmeyen vicdanıdır. Karacaoğlan Karacaoğlan, 17. yüzyıl Anadolu halk şiirinin en büyük gezgin ozanıdır. Toroslar ve Çukurova çevresinde yaşadığı kabul edilir. Aşk, doğa ve güzellik onun temel temalarıdır. Şiirlerinde tasavvuf yerine beşerî aşk öne çıkar. Kadını idealize etmeden, gerçekliğiyle anlatır. Dili son derece sade ve akıcıdır. Doğayı canlı bir varlık gibi betimler. Gurbet duygusu şiirlerinde sıkça yer alır. Halkın günlük yaşamını şiire taşımıştır. Sazıyla diyar diyar dolaşmıştır. Şiirleri anonimleşecek kadar yayılmıştır. Divan edebiyatından tamamen uzaktır. Özgür ruhlu bir halk şairidir. Türk halk şiirinin lirizmini zirveye taşımıştır. Karacaoğlan, Anadolu’nun sevda dilidir. Dadaloğlu Dadaloğlu, 19. yüzyılda Avşar Türkmenlerinin sesi olmuştur. Toroslar’da konar-göçer bir yaşam sürmüştür. Osmanlı’nın iskân politikalarına karşı çıkmıştır. Şiirlerinde özgürlük ve direniş ana temadır “Ferman padişahınsa dağlar bizimdir” sözü meşhurdur. Devlete karşı açık tavır almıştır. Yiğitçe, sert ve meydan okuyan bir üslubu vardır. Doğa ve dağ imgesi sıkça kullanılır. Türkmen kültürünü güçlü biçimde yansıtır. Sazı bir direniş aracıdır. Ağıtları ve koçaklamalarıyla tanınır. Saray edebiyatına tamamen karşıdır. Halkın onurunu savunmuştur. Şiirleri tarihsel belge niteliği taşır. Dadaloğlu, Anadolu’nun özgürlük haykırışıdır. Aşık Veysel 20. yüzyılın en büyük halk ozanıdır. Sivas’ın Şarkışla ilçesinde doğmuştur.. Küçük yaşta geçirdiği hastalık sonucu görme yetisini kaybetmiştir. Hayatı boyunca sazı ve sözüyle yaşamıştır. Toprağı, insanı ve ölümü derin bir bilgelikle anlatmıştır. Cumhuriyet dönemi halk şiirinin sembolüdür. Şiirlerinde sade ama felsefi bir dil vardır. İnsanı doğanın parçası olarak görür “Uzun ince bir yoldayım” en bilinen eseridir. Köy Enstitülerinde öğreticilik yapmıştır. Anadolu’yu karış karış gezmiştir. Kadercilik değil bilinçli kabulleniş hâkimdir. Hümanist bir dünya görüşüne sahiptir. Modern Türkiye’nin ortak sesi olmuştur. Aşık Veysel, toprağın konuşan hâlidir. Köroğlu Hem destan kahramanı hem halk ozanıdır. 16. yüzyılda yaşadığı kabul edilir. Bolu Beyi’ne karşı isyanıyla tanınır. Adaletsizliğe karşı çıkan bir halk figürüdür. Yiğitlik, mertlik ve başkaldırı temaları öne çıkar. Sazı ve kılıcı birlikte taşır. Destanları sözlü kültürle yayılmıştır. At, dağ ve özgürlük imgeleri sıkça kullanılır. Halkın adalet özlemini temsil eder. Gerçek mi efsane mi olduğu tartışmalıdır. Anadolu’dan Kafkasya’ya uzanan bir anlatı ağı vardır. Türk epik geleneğinin temel taşlarındandır. Şiirleri coşkulu ve ritmiktir. Zulme karşı direnişi simgeler. Köroğlu, Anadolu’nun destanlaşmış isyanıdır. Erzurumlu Emrah 19. yüzyıl halk şiirinin önemli ismidir. Hem halk hem divan edebiyatından etkilenmiştir. Aşk ve tasavvufu birlikte işlemiştir. Doğu Anadolu’nun kültürünü yansıtır. Şiirlerinde lirizm ve derinlik vardır. Sazı ustalıkla kullanmıştır. Medrese eğitimi aldığı düşünülür. Aruz ve heceyi birlikte kullanmıştır. Halk ile aydın arasında köprü kurmuştur. Dili dönemi için oldukça gelişmiştir. Aşkı hem beşerî hem ilahî boyutta ele alır. Şiirleri yazılı kaynaklara geçmiştir. Anadolu şiirinin geçiş dönemini temsil eder. Klasik ile halk arasında denge kurmuştur. Erzurumlu Emrah, iki dünyanın ozanıdır. Âşık Mahzuni Şerif Modern dönemin en politik cüretkar doğruluk abidesi halk ozanıdır. Kahramanmaraş’ın Afşin ilçesinde doğmuştur. Alevi-Bektaşi geleneğinden beslenmiştir. Toplumsal adaletsizlikleri açıkça eleştirmiştir. Şiirleri nedeniyle sık sık yargılanmıştır. Halkın sorunlarını doğrudan dile getirmiştir. Sazı bir protesto aracıdır. Dili sert ama samimidir. Köylünün, işçinin sesi olmuştur. Binlerce şiir ve türkü üretmiştir. Sansüre rağmen üretmeyi sürdürmüştür. Siyasi baskılara boyun eğmemiştir. 20. yüzyıl halk müziğini derinden etkilemiştir. Halktan kopmamıştır. Mahzuni, Anadolu’nun çağdaş isyanıdır. Neşet Ertaş Pir sultan gibi Abdal geleneğinin en büyük temsilcisidir. Kırşehir’de doğmuştur. Babası Muharrem Ertaş da büyük bir ozandır. Bozkırın hüznünü sazına taşımıştır. Aşk, gurbet ve kader temel temalardır. Kendini “halkın hizmetkârı” olarak tanımlamıştır. Sanattan ticari kazanç beklentisi olmamıştır. Yurt dışında uzun yıllar yaşamıştır. UNESCO tarafından “Yaşayan İnsan Hazinesi” ilan edilmiştir. Türk halk müziğini evrensel kılmıştır. Yalın ama derin bir anlatımı vardır. Gösterişten uzak bir yaşam sürmüştür. Bozkır kültürünün simgesidir. Sazıyla insanın kalbine dokunur. Neşet Ertaş, Anadolu’nun gönül sesidir. Seyrani Seyrani, 19. yüzyılın en güçlü hiciv ozanıdır. Kayseri’nin Develi ilçesinde doğmuştur. Toplumsal çürümeyi sert dille eleştirmiştir. Din adamlarını ve yöneticileri sorgulamıştır. Medrese eğitimi almıştır. İstanbul’a giderek dönemin düzenini gözlemlemiştir. Şiirlerinde alaycı ve cesur bir ton vardır. Halkın sesi olmayı amaçlamıştır. İktidarla barışık olmamıştır. Sürgün ve baskılar yaşamıştır. Ahlaki yozlaşmayı hedef almıştır. Eleştirel halk şiirinin öncülerindendir. Sözünü sakınmamıştır. Şiirleri güncelliğini korur. Seyrani, Anadolu’nun keskin zekâsıdır.