Türkler Tarih Boyunca Kaç Devlet Kurdu? Cumhurbaşkanlığı forsundaki yıldızlara aldanmak doğrumu ? Dünya tarihinin en geniş coğrafyasına yayılan ve en fazla siyasi yapı kuran Türklerin siyasi mirası, Orta Asya bozkırlarından Hindistan’a, İran’dan Avrupa’ya, Ortadoğu’dan Kuzey Afrika’ya kadar uzanırken, İran, Rus, Alman, Fin, Fransız, İngiliz, Macar, Hint, Arap ... tarihçilerine göre Türklerin tarih boyunca: 16 imparatorluk 38 devlet 37 hanlık 33 beylik 10 cumhuriyet 4 atabeylik ..... kurmuştur. 1. Türk Siyasi Tarihinin Ana Gövdesi Orta Asya: Türk tarihinin asıl çekirdeği Orta Asya’dır. En eski Türk siyasi örgütlenmeleri burada ortaya çıkmış, ilk büyük devlet yapıları burada kurulmuş ve Türk devlet geleneğinin temel karakteri burada şekillenmiştir. Bu bölgede Türklerin kurduğu 63 siyasi yapılardan öne çıkanları arasında: Asya Hunları Göktürkler Uygurlar Karluklar Türgişler Kırgız Kağanlığı Karahanlılar Gazneliler Harzemşahlar Çağatay Hanlığı Timur Devleti Şeybanîler Buhara Hanlığı Hive Hanlığı Hokand Hanlığı Kazak Hanlığı ... gibileri sayılabilir. Bunların yanı sıra: Kaşgar, Yarkent, Fergana, Maveraünnehir, Türkistan ve bozkır hattında kurulmuş çok sayıda küçük hanlık, boy konfederasyonu, emirlik ve bölgesel Türk yönetimi de vardır. Bu nedenle Türk tarihinin en yoğun ve en zengin siyasi üretim sahası Orta Asya’dır. 2. İran Coğrafyası:  Türklerin tarih boyunca en kalıcı ve etkili olduğu ikinci ana saha İran coğrafyası, yalnızca askerî fetihlerin değil; aynı zamanda 26 Türk hanedanlarının en uzun süreli devlet tecrübesinin merkezlerinden örnekler: Gazneliler Büyük Selçuklular Irak Selçukluları Kirman Selçukluları Harzemşahlar Karakoyunlular Akkoyunlular Afşarlar Safaviler Kaçarlar ....  yer alır. Ayrıca: Tebriz, Erdebil, Horasan, Azerbaycan ve İran’ın çeşitli bölgelerinde hüküm sürmüş çok sayıda bazıları kısa ömürlü Türk hanedanı ve bölgesel yönetim de bu tabloya eklenir. Türkler burada yalnızca fetheden güç değil, aynı zamanda devlet kuran, idare eden ve hanedanlaştıran bir siyasi unsur olmuştur. 3. Hindistan ve Güney Asya: Sayıca Az, Etki Bakımından Büyük bu bölgede kurulan 14 Türk siyasi yapılarından örnekler: Gazneliler Gurlular sonrası Türk etkili yapılar Delhi Sultanlığı’nın Türk kökenli hanedanları Babür İmparatorluğu Dekken bölgesindeki bazı Türk kökenli sultanlıklar Bengal ve Kuzey Hindistan ....  Türk askerî hanedanları Delhi Sultanlığı içindeki: Memlük Hanedanı, Halacîler, Tuğluklular ve bazı geçiş hanedanları ... ayrı ayrı ele alındığında, bu bölgedeki sayı daha da artar. Hindistan sahasında  kurulan Türk devletleri, yalnızca siyasi egemenlik kurmakla kalmamış; şehircilik, sanat, saray kültürü, mimari ve idari gelenek açısından da derin izler bırakmıştır.  Babürlüler bunun en büyük örneğidir. 4. Avrupa ve Balkanlarda Türk Varlığı:  Kayı boyu Oğuz Türkü Osmanlı hanedanlığıdan binlerce yıl önce Avrupa’daki siyasi geçmişi çok daha eskiye uzanan bölgede kurulmuş 23 Türk siyasi yapılarından örnekler: Avrupa Hunları Avar Kağanlığı Bulgarların ilk Türk safhası Hazarlar Peçenekler Uzlar Kuman-Kıpçak birlikleri Altın Orda Kırım Hanlığı Kazan Hanlığı Astrahan Hanlığı Kasım Hanlığı Nogay Orda'sı .... Bu listeye Balkanlar’daki Kayı boyu Oğuz Türkü Osmanlı Hanedanlığına bağlı yarı özerk davranan idarî yapılarla sayı daha da yükselir. Onun için Türk siyasi tarihi Avrupa’da yalnızca bir “fetih hikâyesi” değil; aynı zamanda kalıcı devlet geleneği, hanedanlaşma ve bölgesel siyasal örgütlenme tarihidir. 5. Ortadoğu ve Anadolu: Beylikler Çağının Zengin Mirası Türk siyasi tarihinin en yoğun ikinci sahası ise Ortadoğu ve özellikle Anadolu Selçukluları sonrası ortaya çıkan beylikler nedeniyle kurulan 39 Türk siyasi yapılarından öne çıkanlar arasında: Tolunoğulları İhşidiler Büyük Selçuklular Suriye Selçukluları Irak Selçukluları Anadolu Selçukluları Danişmentliler Saltuklular Mengücekliler Artuklular Dilmaçoğulları Ahlatşahlar Çubukoğulları İnaloğulları Germiyanoğulları Karasioğulları Aydınoğulları Menteşeoğulları Saruhanoğulları Candaroğulları Dulkadiroğulları Ramazanoğulları Karamanoğulları Eretna Devleti Kadı Burhaneddin Devleti Kayı boyu Oğuz TÜRK Osmanlı hanedean Devleti .... ile Anadolu beylikler dönemi, Türk tarihinin yalnızca askerî değil, aynı zamanda kültürel ve kurumsal çeşitlilik bakımından da siyasi geleneğinin en yoğun laboratuvarlarından biridir. 6. Afrika: Sayıca Daha Az, Etki Bakımından Çok Daha Büyük Afrika, Türk devlet tarihi içinde en az konuşulan önemli sahalardan biridir. Bu bölgede kurulan 11 Türk siyasi yapılardan başlıca örnekler: Tolunoğulları (Mısır) İhşidiler (Mısır) Memlûk Devleti Cezayir Dayılığı Tunus’taki Türk hanedan çizgileri Libya - Trablusgarp merkezli Türk yönetimleri Oğuz Kayı Boyu Türk Osmanlı Hanedanı Kuzey Afrika’daki yarı özerk siyasi kolları .. Özellikle Mısır ve Kuzey Afrika’da çok derin bir etki bırakan Türk varlığı sadece askerî değil; idarî, ticari, denizcilik ve şehirleşme bakımından da güçlü bir iz bırakmıştır. Sonuç: Türkler Bir “Devletler Tarihi” olarak eşsizdir ve tarih boyunca kurduğu siyasi yapılardaki gerçek ‘Türkler, dünya tarihinin en fazla siyasi yapı kurmuş ve en geniş coğrafyaya yayılmış kurucu toplulukları’ olarak Orta Asya’dan İran’a, Hindistan’dan Avrupa’ya, Anadolu’dan Afrika’ya kadar uzanan bu siyasi miras; yalnızca fetihlerin değil, aynı zamanda devlet aklının, teşkilatçılığın, askerî örgütlenmenin ve tarih boyunca yeniden ayağa kalkabilme kabiliyetinin de göstergesidir. Bu yüzden tarihindeki asıl büyüklük, gerektiğinde imparatorluk, hanlık, beylik, atabeylik, emirlik ve küçük devletçikler kurabilen, sürekli bir siyasi üretim kapasitesinde yatar ve  belki de bu yüzden “Türkler yalnızca devlet kurmamış, adeta bir devletler coğrafyası üretmiş” dünyada eşi emsali olmayan tek toplumdur.